Macaristan’ın İslam dünyasıyla ilişkisi yüzyıllar öncesine uzanır. Topluluğumuz, bu köklü mirası bugünün ihtiyaçlarıyla buluşturmayı hedefler.

Ortak Miras

Budapeşte’deki Gül Baba Türbesi, Macaristan ile İslam kültürü arasındaki bağın en bilinen sembollerinden biridir. Ülkenin farklı şehirlerinde bu dönemden kalan izler, bugün de kültürel bir köprü işlevi görmektedir.

Topluluğun Oluşumu

Macaristan’a eğitim, iş ve aile nedenleriyle yerleşen Müslümanların artmasıyla birlikte ibadet, eğitim ve dayanışma ihtiyacı da büyüdü. Küçük buluşma gruplarıyla başlayan çalışmalar zamanla düzenli mescit hizmetlerine, eğitim halkalarına ve sosyal yardım faaliyetlerine dönüştü.

Bugün

Bugün altı şehirde mescit ve topluluk merkezimiz; eğitim, gençlik, sosyal yardım ve kültür alanlarında çalışan gönüllü ekiplerimiz bulunuyor. Kuruluş tarihleri, kurucular ve dönemsel kilometre taşları gibi ayrıntıları bu sayfada yayımlamak üzere arşiv çalışmamız sürüyor.

Öncü İsimler

Macaristan’daki İslam varlığının kurumsallaşmasında iki isim özel bir yere sahiptir.

Hilmi Hüseyin Durics (Hilmi Durić, 1887–1940)

Bosna kökenli bir din adamı olan Hilmi Hüseyin Durics, Macaristan’daki Müslüman topluluğun teşkilatlanmasında öncü rol üstlendi. Avusturya-Macaristan döneminde Bosna-Hersek’ten gelen Müslüman aileler Budapeşte ve çevresinde yerleşmiş; İslam, 1916 tarihli kanunla Macaristan’da yasal olarak tanınan dinler arasına girmişti.

Durics, Budapeşte’deki cemaatin imamı ve önderi olarak 1931’de Macaristan İslam Cemaati’nin (Magyarországi Iszlám Vallásközösség) kurulmasına önayak oldu ve topluluğun başına geçti; kaynaklarda “müftü” unvanıyla anılır. Cemaatin resmî temsili, ibadet düzeni ve dinî hizmetlerin kurumsal bir çerçeveye kavuşması büyük ölçüde onun çabalarıyla mümkün oldu.

1940 yılındaki vefatının ardından mirası, bugün Budapeşte’de adını taşıyan mescitle ve topluluk tarafından korunan kabriyle yaşatılmaktadır.

Abdülkerim Germanus (Germanus Gyula, 1884–1979)

Macar şarkiyatçı, Arap ve Türk dilleri uzmanı Germanus Gyula, Ignác Goldziher ve Ármin Vámbéry gibi isimlerin izinden giderek Doğu araştırmalarının Macaristan’daki en tanınmış temsilcilerinden biri oldu. Rabindranath Tagore’un daveti üzerine Hindistan’da Visva-Bharati Üniversitesi’nde İslam kültürü dersleri verdi.

1930’da Delhi’de İslam’ı seçerek Abdülkerim adını aldı. Hac ibadetini yerine getiren ilk Macar Müslümanlardan biridir; hac yolculuğunu ve İslam dünyasına dair gözlemlerini Allah Akbar! ve A félhold fakó fényében gibi kitaplarında anlattı. Kahire’de el-Ezher’de dersler verdi, Mısır’da Arap Dili Akademisi üyeliğine seçildi ve ömrünün sonuna kadar Budapeşte’de Arap dili ve İslam kültürü öğretti.

1979’da Budapeşte’de vefat eden Germanus, hem Macar kamuoyunun İslam’ı doğru kaynaklardan tanımasında hem de Macar Müslümanların özgüven kazanmasında kalıcı bir iz bıraktı. Topluluğumuz, bu iki öncünün mirasını bugünün çalışmalarına yön veren bir sorumluluk olarak görür.

Arşiv Çalışması

Topluluğumuzun geçmişine ait fotoğraf, belge veya hatıralarınız varsa info@magyariszlam.hu adresinden bizimle paylaşabilirsiniz.